Logo SantriDigital

acara 40 harian orang meninggal

Ceramah
M
Mas Ud
7 Mei 2026 5 menit baca 2 views

اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُهُ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ، وَالصَّلَاةُ وَالسَّلَامُ عَلَى أَشْرَفِ الْأَنْبِيَاءِ ...

اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُهُ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ، وَالصَّلَاةُ وَالسَّلَامُ عَلَى أَشْرَفِ الْأَنْبِيَاءِ وَالْمُرْسَلِينَ، سَيِّدِنَا وَمَوْلَانَا مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِهِ وَصَحْبِهِ أَجْمَعِينَ. أَمَّا بَعْدُ. قَالَ اللهُ تَعَالَى فِي كِتَابِهِ الْكَرِيمِ: {كُلُّ نَفْسٍ ذَائِقَةُ الْمَوْتِ ۗ وَإِنَّمَا تُوَفَّوْنَ أُجُورَكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ۖ فَمَنْ زُحْزِحَ عَنِ النَّارِ وَأُدْخِلَ الْجَنَّةَ فَقَدْ فَازَ ۗ وَمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا إِلَّا مَتَاعُ الْغُرُورِ} [آل عمران: 185] رَبِّ اشْرَحْ لِي صَدْرِي وَيَسِّرْ لِي أَمْرِي وَاحْلُلْ عُقْدَةً مِنْ لِسَانِي يَفْقَهُوا قَوْلِي. Assalamualaikum warahmatullahi wabarakatuh. Alhamdulillah, ingkang kula hormati, para alim ulama, para kiai, para asatidz saha asatidzah, ‘aroef billah wal murobbi ruhina, Rama Kiyai H. [Nama Tokoh Paling Dihormati], ingkang badhe kulo derekaken berkahipun, sedoyo taklimul hakim, para sesepuh pinisepuh ingkang tansah kulo bekteni, Bapak-bapak, Ibu-ibu, para sederek sedoyo ingkang insya Allah tansah dipunrahmatipun Gusti Allah. Wabil khusus dumateng panjenenganipun keluarga ingkang ketepatan dinten menika ngawontenaken tasyakuran 40 dinten kagem almarhum/almarhumah [Nama Almarhum/Almarhumah], mugi-mugi arwah beliau dipunparingi dening Gusti Allah swt. agengipun rahmat, dipunparingi jembar kuburipun, lan dipun temahaken kaleh Gusti Allah swt. Amin. Bapak-bapak, Ibu-ibu, para sederek ingkang dipun mulyakaken Allah. Rawuhipun panjenengan sedoyo wonten ing acara ingkang mulya menika, minangka pratondo katresnan lan pangemut dumateng tiyang ingkang sampun ngel Wangun, mugi-mugi dados amal sae kagem kite sedoyo lan kagem panjenenganipun almarhum/almarhumah. Wonten ing kalodhangan ingkang sae menika, kulo badhe matur awon-awon ngaten nggih, ngaten nggih, awon-awon kulo ngaten. Wontenipun acara 40 dinten menika, menawi dipun tingali saking sudut pandang Islam, menika sanes salah satunggaling ritual ingkang dipun perintahaken kanthi langsung dening Kanjeng Nabi Muhammad saw. lan para sahabat. Sanes wonten ing Al-Qur’an utawi Hadits ingkang ngendikaken, “Hei, yen ono wong mati, lerenono sedino, opo maneh 40 dino, tumpengono ojo lali mbe krupuk udang…” Boten enten ngaten niku. Lha kok terus kok wonten ngaten niki? Nggih, kados kulo lan panjenengan. Yen wonten tanggi sepuh, tanggi cedhak, tanggi wingking, tanggi ngarep, kok mboten ketawis pirang-pirang dinten, sumerep-sumerep kok sampun dipun panggul nganggo seragam putih-putih, terus diparingi nisan kados tugu Monas. Nggih… menika jenenge kaget. Kaget niku jenenge ngangen-angeni, kangen niku jenenge tresna. Nah, acara 40 dinten menika, sejatose menika salah satunggaling wujud rasa tresna lan pangemut kita dumateng tiyang ingkang sampun tindak. Kados tiyang nggaruk. Nggih, ngaten lho. Nggaruk niku kan dipun garuk, lha kok mboten nggaruk-nggaruk. Wah, berarti kok aneh. Lha kok mboten dipun garuk-garuk? Mboten nggih? Dadi, menawi ngaten, menika sanes babagan perkara ingkang wajib utawi sunnah ingkang dipun kanjuraken. Nanging menika kados kulo lan panjenengan. Yen wonten rencangan sekolah rumiyin, saumpami jaman biyen ruwet, raine ireng koyo ban melet, kok lajeng mboten ketawis-ketawis, jebulane kok sampun ninggalaken kita. Lha terus panjenengan kepingin ngemut. Piye carane ngemut? Ya wis, mbok menawi dipun adani syukuran, dipun adani ngaji bareng, mbok menawi dipun paringi santunan dumateng tiyang ingkang mbetahaken. Menika sanes ngibadah ingkang kaku, nanging luwih dhateng naluri kemanusiaan lan rasa kekeluargaan. Nek disukoni kalih kiai, “Kyai, niku teng Arab nggih wonten acara 40 dinane?” Biasane tiyang Arab iku bingung. “40 dino? Terus nek 7 dina ana opo? Nek 3 dina ana opo?” Wong Arab ya bingung. Soale teng Arab niku, sak sampunipun tiyang seda, niku biasane langsung di-makamaken, ndak suwe-suwe mikir. Lha wong kene iki kadang suwe mikir. Jenenge mboten langsung di-makamaken. Dados, menika beda cara penanganan. Wonten ing Al-Qur’an surat Al-Baqarah ayat 153, Allah subhanahu wa ta’ala ngendika: {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلَاةِ ۚ إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِينَ} “He wong sing podho iman, podho nyuwuno pitulungan kelawan sabar lan sholat. Sestu Allah iku ngancani wong kang padha sabar.” Nah, menika ingkang penting. Ingkang penting niku sabaar. Nopo malih kahanan ngeten menika, tiyang ingkang katresnan kok ninggalaken kita. Yo kudu sabar. Luwih-luwih nek tiyang ingkang tilar donya menika tiyang ingkang sae, ingkang kathah dadosipun manfaat kagem tiyang sanes, niku kados pundi ngoten? Nek kados kulo, nggih… menawi tiyang niku sae, dadosipun manfaat, kathah bantu kalih tiyang sanes, lajeng panjenengan boten ngertos manfaatipun, menika nggih sami kemawon. Ibarate, wonten tiyang niku dhuwure mboten ngantos sedowo pitakon. Trus mboten ngantos sedowo pitakon. La terus dipun tingali, wah kok mboten ngantos sedowo pitakon. Trus panjenengan niku enten niku wis enten wong. Woh, kok ngaten. Lha kok ngaten. Nggih. Kados ngendikane Imam Al-Ghazali wonten ing kitabnya "Ihya Ulumiddin", bilih ngelmi dipun wontenaken ingkang kados ngaten menika tujuane inggih menika kangge ngelingakenawake dumateng Gusti Allah swt. lan ugi kangge ngirimaken doa lan pahala kagem tiyang ingkang sampun seda. Menawi dipun tingali saking sudut pandang niki, nggih menapa malih menawi anggenipun nglampahi dipun imbari kaliyan keikhlasan lan ndoa kagem tiyang ingkang sampun seda, niku sae. Kados dene kita ngirimaken Al-Fatihah, Yasin, tahlil, lan sanes-sanesipun. Kula niku kadang ngertos tiyang-tiyang niku nek pas ngirimno tahlil, niku kok koyo lagi nggoleki nomor undian berhadiah. Kabeh wis diwaca, tapi kok malah ngantuk kabeh. Lha niku pripun, Njenengan niku ojo semangat ngoten, lha kok nganten nggih. Mila, poro hadirin ingkang tansah dipun rahmati Allah swt. Inti saking sedoyo menika, menapa ingkang kita leksanaken dinten menika, kanthi cara menapa kemawon, inggih menika supados kita langkung eling dumateng Gusti Allah swt. Lan ugi supados kita langkung semangat anggenipun beramal kaleh Gusti Allah swt. Supados menawi engko awake dhewe sing dipageri putih-putih, dikafani, terus dipasraken dateng Gusti Allah, dados tiyang ingkang sae. Amargi sekabehanipun urip niki menika namung sedelo. Kados dene ngombe wedang jahe bening. Sekejab mawon entekipun. Nggih. Dadi, pokoke sing penting niku amal sae. Ingkang kathah napa malih wekdal menika. Awit saking menika, kula nyuwun pangapunten ingkang sak kathah-kathahipun dumateng panjenengan sedoyo. Menawi wonten klenta-klentunipun kula anggenipun matur, menawi kathah cangkemipun, menawi kathah salahipun tiyang nembe ngaji. Kados jenengan niku nembe belajar numpak pitik. Mestine yo nyeplos-nyeplos. Nggih. Kula akhiri billahittaufiq wal hidayah. Wassalamualaikum warahmatullahi wabarakatuh.

Bagikan artikel ini

Artikel Lainnya

Lihat semua →